Σχολικό εργαστήριο: «Παίζοντας το εκπαιδευτικό παιχνίδι Media Masters»
Ψευδείς ειδήσεις: Μπορείς να τις αναγνωρίσεις;
Παραδόθηκε από
| Όνομα Έργου | Media Masters: Enhancing Media Literacy / Ενίσχυση του Γραμματισμού στα Μέσα Ενημέρωσης |
| Ακρωνύμιο Έργου | MEDMAS |
| Αριθμός Σύμβασης Επιχορήγησης | 101148165 |
| Πρόγραμμα CERV | CERV-2023-CITIZENS-CIV- Citizens’ engagement and participation |
| Επίπεδο διάδοσης | Public |
| Πακέτο Εργασίας | 31 |
| Υπεύθυνος Εταίρος
(Νομικό Όνομα |
Πολιτιστικό Ίδρυμα 1948
ΠΙ 1948 |
| PIC Number: | 890348548 |
| Συγγραφέας: | Μαρία Τριλλίδου |
|
Περιγραφή Δραστηριότητας |
|||
| Αριθμός Εκδήλωσης | 1ο | ||
| Όνομα Εκδήλωσης | Ψευδείς Ειδήσεις: Μπορείς να τις αναγνωρίσεις; | ||
| Τύπος: | Εργαστήριο | ||
| Δια ζώσης/Διαδικτυακά | Δια ζώσης | ||
| Τοποθεσία: | Λάρνακα, Κύπρος | ||
| Ημερομηνία: | 08/01/2026 | ||
| Συμμετέχοντες | |||
| Θήλυ | 29 | ||
| Άρρεν | 23 | ||
| Μη δυαδικό | 0 | ||
| Από τη χώρα 1 | Κύπρος | ||
| Από τη χώρα 2 | Συρία | ||
| Από τη χώρα 3 | Παλαιστίνη | ||
| Συνολικός αριθμός συμμετεχόντων: | 52 | Συνολικός αριθμός χωρών: | 3 |
| Μέρος Ι: Παρουσίαση της δραστηριότητας και μεθοδολογία
Εισαγωγή Το εργαστήριο «Ψευδείς Ειδήσεις: Μπορείς να τις αναγνωρίσεις;» πραγματοποιήθηκε στο Λύκειο Αραδίππου στη Λάρνακα σε μαθήτριες και μαθητές 14 μέχρι 18 ετών, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου MEDMAS. Το εργαστήριο αυτό υλοποιήθηκε εντός του μαθήματος των Νέων Ελληνικών μέσω του οποίου, οι μαθήτριες και μαθητές ασχολούνται με την ενότητα των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και ο στόχος ήταν η ευαισθητοποίηση καθώς και η ενίσχυση κατανόησης τους σε θέματα ψευδών ειδήσεων, παραπληροφόρησης και χειραγώγησης. Η δραστηριότητα ξεκίνησε με μια διαδραστική εισαγωγή, όπου οι μαθητές κλήθηκαν να απαντήσουν σε ερωτήσεις μέσω ψηφιακού εργαλείου (Mentimeter), σχετικές με ψευδείς ειδήσεις και καθημερινές κοινοποιήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επιτρέποντας τους να αναλογιστούν τις δικές τους συνήθειες κατανάλωσης ειδήσεων και να ασχοληθούν με πραγματικά παραδείγματα παραπλανητικών πληροφοριών. Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν βασικές έννοιες γύρω από τις ψευδείς ειδήσεις και την παραπληροφόρηση, με παραδείγματα από την κυπριακή πραγματικότητα. Κύριος πυρήνας του εργαστηρίου αποτέλεσε η συμμετοχή των μαθητών στο επιτραπέζιο παιχνίδι του MEDMAS, το οποίο βασίζεται σε πραγματικά σενάρια παραπληροφόρησης. Οι μαθητές εργάστηκαν σε μικρές ομάδες και μέσα από μια διασκεδαστική και βιωματική μαθησιακή διαδικασία, είχαν την ευκαιρία να αντιληφθούν πόσο εύκολα μπορεί κανείς να παραπλανηθεί από την παραπληροφόρηση και τη σκόπιμη διασπορά λανθασμένων ή ψευδών ειδήσεων. Παράλληλα, το παιχνίδι ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας, της κριτικής σκέψης και της συστηματικής επαλήθευσης για τον έλεγχο της αξιοπιστίας της πληροφορίας. Το εργαστήριο ολοκληρώθηκε με μια καθοδηγούμενη συνεδρία αναστοχασμού, κατά την οποία μαθήτριες και μαθητές αντάλλαξαν απόψεις σχετικά με τον αντίκτυπο της παραπληροφόρησης στην κοινωνία και συζήτησαν τη σημασία της υπεύθυνης χρήσης των μέσων ενημέρωσης. Συνολικά, η δραστηριότητα συνέβαλε στην ανάπτυξη δεξιοτήτων γραμματισμού στα μέσα ενημέρωσης και ενθάρρυνε τους συμμετέχοντες να υιοθετήσουν μια πιο κριτική και ενημερωμένη προσέγγιση απέναντι στην διαδικτυακή και έντυπη πληροφόρηση.
Στόχοι του εργαστηρίου Με βάση το θέμα και τη στόχευση του έργου MEDMAS, οι κύριοι στόχοι του εργαστηρίου ήταν οι εξής: o Η ευαισθητοποίηση των μαθητών σχετικά με το φαινόμενο των ψευδών ειδήσεων, της παραπληροφόρησης και η σκόπιμη διασπορά λανθασμένων πληροφοριών στα μέσα ενημέρωσης και στα κοινωνικά δίκτυα. o Η ενίσχυση της κριτικής σκέψης των μαθητών, ώστε να μπορούν να αμφισβητούν την αξιοπιστία των πληροφοριών που καταναλώνουν καθημερινά και να αναγνωρίζουν τεχνικές χειραγώγησης του δημοσίου λόγου. o Η ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων ελέγχου πληροφοριών (fast-checking), μέσα από την κατανόηση της σημασίας των αξιόπιστων πηγών. o Η προώθηση της συνεργατικής μάθησης, καθώς οι μαθητές εργάστηκαν σε ομάδες, αντάλλαξαν απόψεις και ανέλαβαν συλλογικά τη λήψη αποφάσεων κατά τη διάρκεια του επιτραπέζιου παιχνιδιού. o Η σαφής αντίληψη του πόσο εύκολα μπορεί να παραπλανηθεί κανείς από καλοσχεδιασμένη παραπληροφόρηση και ψευδείς ειδήσεις, ιδιαίτερα όταν αυτές βασίζονται στο συναίσθημα, τον φόβο ή τον εντυπωσιασμό. o Η ενθάρρυνση υπεύθυνων πρακτικών ψηφιακών συμπεριφορών, όπως ο έλεγχος της πληροφορίας πριν την κοινοποίηση και τη συνειδητή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. o Η ενδυνάμωση του ρόλου των μαθητών ως ενεργών και υπεύθυνων πολιτών, ικανών να συμμετέχουν στο δημόσιο διάλογο με ενημερωμένο και κριτικό τρόπο.
Ομάδα στόχος & συμμετέχοντες Το εργαστήριο απευθυνόταν σε μαθητές λυκείου ηλικίας 14 – 18 ετών. Συμμετείχαν μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με διαφορετικά επίπεδα εξοικείωσης με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τις ψηφιακές πλατφόρμες και τη διαδικτυακή πληροφόρηση, οι οποίοι κλήθηκαν να συμμετάσχουν ενεργά σε ομαδικές και διαδραστικές δραστηριότητες. Η ομάδα των συμμετεχόντων χαρακτηριζόταν από γλωσσική και πολιτισμική ποικιλομορφία, καθώς περιλάμβανε και αλλόγλωσσους μαθητές, μεταξύ των οποίων μαθητές με καταγωγή από τη Συρία και την Παλαιστίνη. Η παρουσία τους λήφθηκε υπόψη στον σχεδιασμό και την υλοποίηση του εργαστηρίου, με έμφαση στη χρήση απλής, κατανοητής γλώσσας και οπτικών ερεθισμάτων, ώστε να διασφαλιστεί η ισότιμη συμμετοχή όλων. Η ετερογένεια της ομάδας λειτούργησε ενισχυτικά για τη δυναμική του εργαστηρίου, καθώς επέτρεψε την ανταλλαγή διαφορετικών εμπειριών και οπτικών σχετικά με την ενημέρωση, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την αξιοπιστία της πληροφορίας. Παράλληλα, ανέδειξε τη σημασία της κριτικής σκέψης και της υπεύθυνης ψηφιακής συμπεριφοράς σε πολυπολιτισμικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.
Σκοπιμότητα του εργαστηρίου Η υλοποίηση της συγκεκριμένης δραστηριότητας κρίθηκε αναγκαία λόγω της αυξανόμενης έκθεσης των νέων σε ψευδείς ειδήσεις και παραπληροφόρηση, κυρίως μέσω των κοινωνικών δικτύων και των ψηφιακών πλατφορμών. Πολλοί μαθητές καταναλώνουν πληροφορίες χωρίς επαρκή έλεγχο της αξιοπιστίας των πηγών, γεγονός που καθιστά αναγκαία την ενίσχυση των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης, ψηφιακού γραμματισμού και υπεύθυνης ενημέρωσης.
Μεθοδολογία Εργαστηρίου Το εργαστήριο βασίστηκε στις αρχές μη τυπικής εκπαίδευσης (non formal education) και της βιωματικής μάθησης, δίνοντας έμφαση στην ενεργή συμμετοχή, τη συνεργασία και την κριτική διερεύνηση της πληροφορίας. Χρησιμοποιήθηκαν μέθοδοι game – based learning, ομαδικής εργασίας και συμμετοχικής συζήτησης, με στόχο την ενεργή εμπλοκή των μαθητών και τη σύνδεση της θεωρίας με πραγματικά παραδείγματα από την καθημερινή ψηφιακή τους εμπειρία. Η δομή του εργαστηρίου περιλάμβανε τα ακόλουθα στάδια: Διαδραστική εισαγωγή Το εργαστήριο ξεκίνησε με ένα σύντομο σπάσιμο του πάγου (ice breaker), αξιοποιώντας το ψηφιακό εργαλείο (Mentimeter), μέσω του οποίου οι μαθητές ανώνυμα κλήθηκαν να απαντήσουν σε σύντομες ερωτήσεις σχετικές με ειδήσεις τίτλων και viral βίντεο που κοινοποιούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Το στάδιο αυτό λειτούργησε ως ενεργοποίηση του ενδιαφέροντος και ως καταγραφή των αρχικών αντιλήψεων των συμμετεχόντων.
Σύντομη θεωρητική εισαγωγή Ακολούθησε παρουσίαση βασικών εννοιών όπως ψευδείς ειδήσεις, η παραπληροφόρηση και η χειραγώγηση των ΜΜΕ, συνοδευόμενη από παραδείγματα από την κυπριακή και ευρωπαϊκή πραγματικότητα.
Βιωματική Δραστηριότητα: Επιτραπέζιο Παιχνίδι Media Masters Οι μαθητές χωρίστηκαν σε μικρές ομάδες και συμμετείχαν στο εκπαιδευτικό επιτραπέζιο παιχνίδι του MEDMAS. Μέσα από πραγματικά σενάρια παραπληροφόρησης, κλήθηκαν να αναγνωρίσουν ψευδείς ειδήσεις, να σκεφτούν κριτικά, να συζητήσουν την πιθανή απάντηση στην ερώτηση αλλά και να κατανοήσουν τους μηχανισμούς ψηφιακής χειραγώγησης.
Συζήτηση και αναστοχασμός Μετά την ολοκλήρωση του παιχνιδιού πραγματοποιήθηκε καθοδηγούμενη συζήτηση, κατά την οποία οι μαθητές μοιράστηκαν εμπειρίες και προβληματισμούς, αναστοχάστηκαν στις επιλογές τους και συζήτησαν τον ρόλο τους ως υπεύθυνοι χρήστες των μέσων ενημέρωσης.
Συμπεράσματα και κλείσιμο Το εργαστήριο ολοκληρώθηκε με τη σύνοψη των βασικών σημείων και την ανάδειξη της σημασίας της κριτικής σκέψης, της υπεύθυνης πληροφόρησης και της χρήσης εργαλείων fast-checking στην καθημερινή ψηφιακή ζωή των μαθητών.
|
